04 czerwca 2015

KRASKA ŻOŁNA DUDEK I ZIMORODEK

Witajcie, dzisiaj na blogu chciałabym wam przybliżyć 4 gatunki najbardziej i najjaskrawiej ubarwionych ptaków naszej polskiej ptasiej fauny - awifauny. 


Zazwyczaj w Polsce spotykamy gatunki ptaków o stonowanym ubarwieniu piór. Zazwyczaj są szarego lub brązowego koloru. Jednak są 4 gatunki ptaków, które potrafią zachwycać swoimi barwnymi, niemalże egzotycznymi, kolorami. Do nich należą - KRASKA, DUDEK, ZIMORODEK I ŻOŁNA.

Wszystkie te gatunki należą do jednego wspólnego rzędu KRASKOWYCH ( Coraciiformes). Już sama nazwa tego rzędu sugeruje, że jego przedstawiciele są bogato ubarwione. 

KRASKOWE

  • Jest to rząd ptaków, który obejmuje gatunki o zróżnicowanym trybie życia i morfologii. 
  • Zazwyczaj prowadzą one nadrzewny tryb życia.
  • Wszystkie odżywiają się bezkręgowcami oraz/lub drobnymi kręgowcami.
  • Wiele gatunków zamieszkuje tereny w pobliżu zbiorników wodnych.
  • Gniazda zakładają w dziuplach lub norach.
  • Jaja są przeważnie białego koloru. 
  • Zazwyczaj spotykane są w cieplejszych rejonach Ziemi, a w Polsce gniazduje tylko kilka gatunków - po jednym przedstawicielu z każdej rodziny, wyróżniamy 4 rodziny w rzędzie KRASKOWYCH - ZIMORODKI (Alcedinidae), ŻOŁNY (Meropidae), KRASKI (Coraciidae) i DUDKI (Upupidae).

ZIMORODEK 
  • Zimorodek jest ptakiem o wielkości szpaka. 
  • Ma wielki dziób oraz bardzo krótki ogon i krótkie nogi. 
  • W upierzeniu zimorodka dominują barwy - niebieska i rdzawa. 
  • Zimorodki budują gniazda w pobliżu zbiorników wodnych o stromych brzegach, z których zwisają korzenie lub gałęzie drzew, które służą mu jako punkty obserwacyjne 
  • Zimorodka można dostrzec najczęściej w postaci niebieskiej, szybko przelatującej smugi. 
  • Gniazduje od kwietnia do lipca i składa przeważnie od 6-8 jaj (białego koloru), które wysiadują około 20 dni. 
  • W Polsce występuje najliczniej na północy Polski - Mazury i Pomorze, oprócz tego licznie zasiedlają rzeki Mazowsza i Podlasia. 
  • Zimorodki żywią się małymi rybami, owadami i żabami. 



CIEKAWOSTKI O ZIMORODKACH

Zimorodek, jak wspomniałam wyżej, odżywia się m.in. małymi rybami, na które poluje. Atakuje ryby z powietrza, nurkując do wody. Skuteczność ataku zależy od dokładnej lokalizacji ryby w wodzie. Polowanie i wypatrywanie ofiary utrudnia mu mętna woda oraz drobne fale powodowane przez wiatr. Dlatego też zimorodki zasiedlają te zbiorniki wodne, które mają krystalicznie czystą wodę. Zimorodek atakuje z powietrza, a silne uderzenia skrzydłami pomagają mu nabrać rozpędu do zanurkowania i schwytania rybki. 


ŻOŁNA 
  • Żołna jest bardzo charakterystycznym ptakiem, bogato ubarwionym. Jej grzbiet jest brązowo-rdzawy, zaś spód i ogon - niebieskie. Ma żółte podgardle i białe czoło. Wierzch i kark głowy są rdzawobrązowe. 
  • Żołna jest gatunkiem lęgowym w północnej Afryce, południowej Europie i południowej Azji. Istnieje też zamknięta (izolowana) populacja w południowej Afryce.  
  • W środkowej Europie żołna występuje na Węgrzech, w Słowacji i w Polsce. 
  • Żołna jest gatunkiem wędrownym. W Polsce przebywa od maja do września i na zimę odlatuje do Afryki. 
  • Żołny chętnie przebywają w małych grupach (koloniach). 
  • Żołna zakłada gniazdo w norach o długości 1 metra, zwykle w stromych skarpach rzek. 
  • Jaja składa od maja do czerwca, od 5-7 białych jaj w lęgu. 
  • Ptaki te polują na owady, głównie chrząszcze, błonkówki i szarańczaki. 




CIEKAWOSTKI O ŻOŁNIE

Żołny potrafią doskonale polować na owady, które chwytają w locie. Wypatrują je ze specjalnej czatowni. Żołny siedzą na gałęzi i gdy zobaczą owada, to zrywają się do krótkiego lotu i chwytają owada. Żołna wznosi się dzięki szybkim uderzeniom skrzydeł, a następnie przystaje, by na chwilę zanurkować w dół w długim łukowatym poślizgu i schwytać owada. Angielska nazwa żołny brzmi "Bee-eater", co oznacza zjadacza pszczół. Ptak ten najczęściej zjada osy i pszczoły i jest odporny na ich żądła. 

KRASKA
  • Kraska jest ptakiem o wielkości gołębia. Ma charakterystyczne, niebiesko-brązowe ubarwienie. 
  • Siedlisko kraski stanowią głównie drzewostany sosnowe, sąsiadujące z rozległymi, otwartymi terenami. Kraska może także zakładać gniazda w krajobrazie rolniczym (w starych drzewostanach). 
  • Kraska składa od 4-5 jaj, które wysiaduje ok 18-20 dni. 
  • Gniazduje w dziupli wykutej przez dzięcioły - zielonego lub czarnego. Zasiedla także budki lęgowe. 


CIEKAWOSTKI O KRASCE
Kraska jest najbardziej związana z terenami otwartymi. Najlepiej, aby te tereny były wykorzystywane jako pastwiska. Kraska spędza dużo czasu w czatowni. Za czatownię służą jej drzewa, linie i słupy energetyczne i słupki ogrodzeniowe. Żywi się owadami, dżdżownicami, żabami, drobnymi ssakami - gryzoniami i owadożernymi. 
Kraska jest gatunkiem silnie zmniejszającym swoją liczebność. Obecnie cała populacja krajowa kraski liczy 25-27 par lęgowych (dane z 2012 roku). Gatunek ten występuje w 3 rejonach Polski - na Równinie Kurpiowskiej, na Podkarpaciu i na Północnym Podlasiu. Wymieranie kraski to złożony proces, na który składa się wiele czynników - likwidacja tradycyjnych pastwisk, zaorywanie użytków zielonych, scalanie pól, zakładanie monokultur, masowe wprowadzanie upraw kukurydzy, wzrost stosowania chemicznych środków ochrony roślin, ale także zarzucanie ekstensywnej gospodarki rolnej, co powoduje zarastanie siedlisk łąkowych i pastwisk. Jeszcze innym czynnikiem zmniejszającym liczebność kraski jest wycinanie drzew, w których ptak ten zakłada gniazda. 
W wielu krajach europejskich podejmowane są próby ochrony kraski, jednak przynoszą one różne skutki. 

DUDEK
  • Dudek, podobnie jak zimorodek, jest wielkości szpaka. Jest bardzo charakterystycznym ptakiem pod względem wyglądu. Upierzenie dudka jest pomarańczowe, zaś ogon i skrzydła są biało czarne ( w pasy). Na głowie dudek ma charakterystyczny czubek. 
  • Dudek zamieszkuje ciepłe, otoczone lasami, półotwarte przestrzenie z licznymi dziuplami, w których zakłada gniazdo. 
  • Biega po ziemi w poszukiwaniu świerszczy, szarańczy, mrówek i innych owadów. 
  • Okres lęgowy dla dudków rozpoczyna się w maju, a kończy w lipcu. Dudek składa 5-7 jaj, które wysiaduje ok 20 dni. 
  • W naszym kraju dudka można spotkać w całym kraju, lecz nigdzie nie jest on liczny. Najliczniej występuje na Mazowszu, na Podlasiu, w dolinie Bugu i we wschodnim Podkarpaciu. Na zachodzie Polski największe populacje występują w dolinie Warty i Noteci. 


CIEKAWOSTKI O DUDKACH

Dudek jest ptakiem, który ma specyficzny sposób obrony przed napastnikami - strzela własnym kałem. Pisklęta dudków przebywają w dziupli i gdy zbliża się niebezpieczeństwo, wystrzeliwują ku drapieżnikowi wodnisty kał. Nawet bardzo małe pisklęta potrafią to zrobić, a z wiekiem nabierają tej umiejętności. Ich gruczoły kuprowe produkują ciemną, śmierdzącą wydzielinę. Ta wydzielina plus strzelający kał skutecznie odstraszają wroga. 
Dudki mają jeszcze inną ciekawą cechę. Ptak ten może zniknąć z oczu napastnikowi, kładąc się na ziemi i rozkładają skrzydła. Reakcja ta jest nazywana SOMATOLIZĄ. Zachowanie takie polega na optycznym zatarciu konturów ciała, co utrudnia drapieżnikowi atak. Może to też stanowić sygnał, ostrzeżenie przed strzelaniem kałem. 
W Polsce, dzięki ochronie gatunkowej, stosowaniu łagodniejszych środków ochrony roślin i ugorowaniu mniej żyznych gleb obserwujemy wzrost liczby dudków. Niestety, stan naszej populacji tego gatunku zależy także od warunków panujących na zimowiskach, a tam nie zawsze jest bezpiecznie. Poza tym są tam stosowane środki ochrony roślin, szkodliwe, których zaprzestano używać w Europie. 


ZAPRASZAM DO CZYTANIA KOLEJNYCH PTASICH OPOWIEŚCI W NASTĘPNYCH POSTACH NA BLOGU!!! 

1 komentarz:

  1. Cudowne te ptaki. Wiesz, że raz pomyliłam żołnę z kolibrem? Niesamowite mają to upierzenie takie kolorowe.

    OdpowiedzUsuń

Christiane F - Życie mimo wszystko

Cześć!  W dzisiejszym poście przychodzę do Was z recenzją książki, którą przeczytałam ostatnio. Była nią "Życie mimo wszystko"...