04 lutego 2015

Na Żoliborzu w Warszawie

Witajcie, dzisiaj przygotowałam dla Was kolejny post z cyklu "spacery po Warszawie", które to bardzo lubię dla Was przygotowywać. Lubię moje miasto i lubię je przedstawiać innym, także w postaci zdjęć oraz krótkiego przedstawienia ważnych miejsc w stolicy. Te posty piszę głównie z myślą o osobach, które nie mieszkają w Warszawie, a chciałyby poznać piękne zakątki tego miasta, ale także dla osób, które lubią i chcą odkrywać nowe, ciekawe miejsca do zwiedzania, a kto wie, zamieszkania w ich pobliżu.

fot. Kościół św. Stanisława Kostki 

Dzisiaj chciałabym wszystkich zaprosić na spacer po warszawskim Żoliborzu - jest to wg mnie jedna z najpiękniejszych dzielnic Warszawy, choć jest najmniejszą dzielnicą Warszawy, to mimo wszystko wielka pod względem wydarzeń historycznych, które miały miejsce w tej części miasta; znajduje się tu wiele ważnych miejsc. Jednak Żoliborz to także piękna, bogata i, jak śpiewał Muniek Staszczyk, jest bardzo zielona - o czym opowiem w tym artykule. Zapraszam do poczytania i pooglądania.

Żoliborz, jak już wspomniałam, jest najmniejszą dzielnicą Warszawy, a jej powierzchnia wynosi 8,47 km2 i mieszka w niej 48 496 osób. Żoliborz jest położony po lewobrzeżnej stronie miasta i graniczy z innymi dzielnicami - Bielanami, Bemowem, Wolą i Śródmieściem, a od zachodniej strony graniczy z rzeką Wisłą. Żoliborz dzieli się na 3 osiedla - Stary Żoliborz, Marymont Potok i Sady Żoliborskie.

Nazwa dzielnicy pochodzi z języka francuskiego od nazwy Joli Bord (czyt. żoli bor), co - tłumacząc na język polski - brzmi Piękny Brzeg. Piękny Brzeg jest to nazwa ogrodów założonych przez księży pijarów wokół ich siedziby Collegium Nobilium, którą zbudowano w latach 1774-1775 w południowej części skarpy wiślanej.

Współczesny Żoliborz ukształtował się  w okresie międzywojennym, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Obecny wygląd dzielnicy to dzieło projektanta Tony'ego Garniera.

Opowiem Wam teraz o ważnych miejscach i obiektach znajdujących się na Żoliborzu.

CYTADELA WARSZAWSKA

Cytadela warszawska powstała nie po to, by bronić Warszawy, ale po to, by ją terroryzować. O jej zbudowaniu zadecydowano po stłumieniu powstania listopadowego. Miejsce jej lokalizacji wybrał car Mikołaj I, który specjalnie w tym celu przybył do Warszawy 1 maja 1832 roku. Pod jej budowę znakomicie nadawała się dawna góra szubieniczna na Żoliborzu, obok której stały od dawna koszary, które teraz zaadaptowano do nowych celów. Główne wejście do cytadeli wiedzie przez bramę żoliborską, która znajduje się kilkaset metrów od ul. Dymińskiej. Nie można jednak jej przekroczyć, ponieważ obecnie cytadela jest siedzibą Dowództwa Wojsk Lądowych. Nieco dalej od cytadeli znajduje się Brama Straceń, która dawniej nosiła nazwę "Wrota Iwanowskie" - na pamiątkę carskiego namiestnika po powstaniu warszawskim. Tuż przed Bramą Straceń znajduje się symboliczny cmentarz więźniów Cytadeli, których egzekucje odbywały się właśnie w tym miejscu. Znajduje się tam 137 kamiennych krzyży, wśród których znajduje się też kilka żydowskich macew. Na cmentarzu znajduje się obelisk z podłużną wnęką, w której za szkłem znajduje się szubienica. Brama Straceń stała się miejscem pamięci w latach międzywojennych. Na filarach zawisły wówczas tablice z nazwiskami straconych ludzi. Po wojnie ( w latach 50.) bramę przekształcono w mauzoleum polskich rewolucjonistów i działaczy komunistycznych.






PARK ŻEROMSKIEGO

Park Żeromskiego założono w 1932 roku z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Żoliborza. Projektantami parku byli Leon Danielewicz i Stanisław Zadora - Życieński. Ich projekt był oparty na zachowaniu obiektów fortu - wieży z wysokim szańcem, który przecina ten teren. W 2005 roku park został odrestaurowany - wymieniono nawierzchnię, ustawiono nowe ławki i latarnie. Ponadto, wróciło rozebrane w czasach PRL-u ogrodzenie, co wywołało sprzeciw mieszkańców Żoliborza. W 2006 roku w parku postawiono głaz pamięci Jacka Kuronia, który mieszkał w pobliżu parku (przy ul.Mickiewicza 27) i lubił spacerować w tym miejscu. Idąc od furtki alejką na wprost, warto wejść pochyłą ścieżką na szczyt szańca, by zobaczyć z góry cały teren parku. Znajdują się tam dwa kamienie upamiętniające 15. i 75. rocznicę odzyskania niepodległości. Najbardziej reprezentacyjna część parku znajduje się przy bramie głównej (od strony placu Wilsona). Znajduje się tam placyk z klombem kwiatowym oraz fontanną. Fontannę  zdobi rzeźba "Dziewczyna z dzbanem", która jest jednym z głównych symboli tego parku. Rzeźba ta została wykonana przez Henryka Kunę w roku 1937.












KOŚCIÓŁ ŚW. STANISŁAWA KOSTKI

Jest to najważniejsza świątynia na Żoliborzu. Jego budowę rozpoczęto w 1930 roku według projektu Łukasza Wolskiego. Podczas II wojny światowej (szczególnie podczas Powstania Warszawskiego) został częściowo zniszczony. Po wojnie został odbudowany pod kierunkiem Edgarda Norwertha, który dostawił dwie wieże. W latach 80. kościół zasłynął w całej Polsce tym,że wygłaszał w nim swoje kazania ksiądz Jerzy Popiełuszko podczas mszy za ojczyznę. Swoją postawę w czasach reżimu ksiądz Popiełuszko przypłacił życiem - w październiku 1984 roku został porwany i zamordowany. Na jego pogrzeb przyszło pół miliona ludzi. Ciało księdza spoczęło obok świątyni. Kamienny pomnik nagrobny w formie krzyża otoczonego różańcem z głazów zaprojektował rzeźbiarz Jerzy Kalina. Podczas pielgrzymki do Polski w 1987 roku modlił się tu Papież Jan Paweł II. W 2004 roku przy kościele otwarto Muzeum Sługi Bożego ks. Jerzego Popiełuszki. Czynne jest od środy do piątku w godzinach 10-16, zaś w soboty i niedziele w godzinach 10-17).





TEATR KOMEDIA

Teatr Komedia mieści się w budynku przy ulicy Słowackiego 19a. Pierwsze projekty tego budynku powstały jeszcze przed wojną. Architektami jego byli Barbara i Stanisław Brukalscy. Planowali tu gmach w stylu modernistycznym. Jednak po wojnie zmienili swoje plany i ich projekt musiał zostać przemieniony tak, aby budynek oddawał ducha socjalistycznego realizmu. Budynek powstał na przełomie lat 40. i 50. Składa się z dwóch części - klubowo - świetlicowej oraz rotundy teatru wraz z kopułą. Teatr Komedia został otwarty 1 maja 1954 roku. Początkowo jako Teatr na Żoliborzu. Wystawiano tu musicale, farsy oraz oczywiście komedie i tak jest do dziś. Więcej na temat Teatru Komedia (i jego repertuarze) można poczytać na stronie internetowej teatru  STRONA TEATRU KOMEDIA (ja polecam wszystkim musical Zorro). Warto dodać, że pierwszym dyrektorem tego teatru była Wanda Wiera Padwa. 21 stycznia 1957 roku zmieniono nazwę na Teatr Komedia, którego obecnym dyrektorem jest Tomasz Dutkiewicz.



PLAC WILSONA

Jest to najbardziej znany plac na Żoliborzu. Znajduje się w centralnej części dzielnicy. Powstał w 1923 roku według projektu Józefa Jankowskiego, Tadeusza Tołwińskiego i Antoniego Jawornickieo. Nazwę temu placu nadano na cześć amerykańskiego prezydenta Woodrowa Wilsona w 1926 roku. Wcześniej plac ten miał dwie inne nazwy - Plac Żeromskiego ( w latach 1923-1926) oraz Plac Komuny Paryskiej (od 1953 do 1926 roku).



KĘPA POTOCKA

Jest to 18-hektarowy obszar zieleni i teren rekreacyjno - wypoczynkowy na Żoliborzu. Położony jest przy Wybrzeżu Gdyńskim, aleją Armii Krajowej i ul. Gwiaździstej. Założony w latach 60. XX wieku na terenach między Wisłą a jej starorzeczem. Projektantami Kępy Potockiej byli Elżbieta Jankowska i Karol Kozłowski. Centralnym elementem parku jest starorzecze Wisły. Nazwa parku pochodzi od wyspy - łachy, która dawniej znajdowała się na Wiśle. Połączenie jej ze stałym lądem miało miejsce po 1931 roku, kiedy to "kanałek" stał się starorzeczem. Ten "kanałek" jest obecnie głównym elementem parku, wokół którego powstały alejki parkowe, a także ścieżki rowerowe.







PLAC INWALIDÓW I ALEJA WOJSKA POLSKIEGO 

Jest to drugi z kolei najważniejszy plac Żoliborza, który łączy się z placem Wilsona ulicą Mickiewicza. Ten plac powstał w roku 1923 w miejscu rozebranego carskiego fortu Gieorgija i nazwano go na cześć inwalidów wojennych pierwszej wojny światowej. Przecinająca go aleja Wojska Polskiego biegnie ze wschodu na zachód przez Stary Żoliborz. Zaczyna się przy Cytadeli a kończy przy placu Grunwaldzkim. Zaprojektował ją Antoni Aleksander Jawornicki jako reprezentacyjną oś poprzeczną tej dzielnicy. Na placu Inwalidów od 1995 roku stoi pomnik 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka według projektu Jerzego Sikorskiego i Andrzeja  Kicińskieo. Pomnik ten przedstawia kolumnę z husarskimi skrzydłami i hełmem, będącym symbolem dywizji. Na szczycie tej kolumny znajduje się groźnie wyglądający orzeł.









Oprócz tego, będąc na Żoliborzu, warto przespacerować się malutkimi uliczkami tej pięknej dzielnicy i poczuć się jak za czasów, gdy o Żoliborzu śpiewała Rena Rolska w piosence "Deszcz" (której autorem tekstu jest poeta Konstanty Ildefons Gałczyński) - "na Żoliborzu są ulice takie śliczne, takie topole, a w topolach taki wiatr, gdy przyjdzie wieczór świecą światła elektryczne...i tak mi dobrze, jakbym miałam osiem lat" :D    a także  "a co wieczora na Żoliborz autobusem - do tej topoli, która nas tak dobrze zna"

A to moje ulubione wykonanie tej piosenki


MALOWNICZE ZAKĄTKI ŻOLIBORZA 














6 komentarzy:

  1. Oj tak, zachęcam do odwiedzenia

    OdpowiedzUsuń
  2. Gdybyś chciała kiedyś wybrać się na spacer i pogadać o książkach w roku szkolnym, to pisz śmiało :D Ja chodzę akurat do szkoły na Żoliborzu, choć nie mieszkam w Warszawie xD

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A bardzo chętnie, jak będę mieć chwilkę czasu to czemu nie. Żoliborz jest piękny.

      Usuń
    2. Ja co prawda nie znam go zbyt dobrze, wiem, gdzie jest plac Wilsona - to już coś :D Ale to dlatego, że moja droga do szkoły to Metro Gdańskie - Kiliński i z powrotem :D

      Usuń

Jak wyrwać się ze szponów depresji

Dzień Dobry :) Jak to dobrze wrócić do blogowania. Ledwo napisałam swój pierwszy post (po długim czasie nieobecności tutaj), a już dziś...